Sinema Sinemadır !

"Bayramlarda sadece fakirlere yardım yapmakla yetinilmez, köleler âzâd edilir ve satın alınan kuşlar da serbest bırakılırdı."

Salamon Schweigger / "Sultanlar Kentine Yolculuk" kitabından, 1581

* * *

"2010 Avrupa Kültür Başkenti" unvanını gururla taşıyan İstanbul'da, bu unvanı pekiştirmek üzere hazırlanan kültür, sanat ve bilim projeleri, içinde bulunduğumuz günlerde birbiri ardına tamamlanarak görücüye çıkıyor. Ülkemiz sanatçılarının söz konusu konsepte uygun proje başvurularını değerlendirmek üzere kurulan Avrupa Kültür Başkenti Ajansı'nın belgesel sinemacılık alanında desteklediği önemli çalışmalardan biri konumundaki "İstanbul'da Bayram Sabahı"nın çekim öncesi hazırlıkları geçtiğimiz günlerde tamamlandı.

Kısa süre sonra çekim aşamasına geçilecek olan yapım, İstanbul'un 1453'de Osmanlı ordusu tarafından fethedilip adım adım İslâmlaşmasından günümüze kadarki tarihsel süreçte, Ramazan ve Kurban Bayramları'nın bu kadim kentin kültür hayatındaki yerini, bir bayram sabahını merkezine alarak, zengin bir belgesel diliyle filmleştirmeyi amaçlıyor. Sonbaharda tamamlanıp gösterime hazır duruma getirilmesi planlanan filmin yönetmenliğini ise Mehmet Eryılmaz üstlenecek.

Dramatik-belgesel tarzında çekilecek olan "İstanbul'da Bayram Sabahı"nda, her yıl belli zamanlarda İstanbul'a egemen olan bayram atmosferi, biri erkek diğeri de kız olmak üzere iki çocuk kahramanın gözlerinden anlatılıyor. Erkek çocuğunun sabah namazına kalkmasıyla başlayan bu serüven, bayramın çok güçlü bir gelenek olarak yüzlerce yıldır süregelen toplumsal, ekonomik ve ahlâkî yansımalarının yanı sıra ulvî boyutunu da içerecek şekilde devam edecek.

Yönetmen Mehmet Eryılmaz, üzerinde uzun süredir çalışmakta olduğu bu projenin amacını şöyle özetliyor:

"Amacımız, İstanbul'un toplumsal hayatındaki en önemli günler arasında yer alan iki büyük dînî bayram aracılığıyla, ulusal kültürümüzün barışçı ve paylaşımcı yönlerini, toplumumuza kazandırdığı türlü zenginlikler eşliğinde yeniden hatırlamak ve hatırlatmak... Aralarda, bu güzel kentte uzun süredir bizlerle birlikte yaşayan kimi yabancı konukların da görüş ve gözlemlerine yer vermek suretiyle söz konusu olguların perdesini iyice aralamak, bayramların hayatımıza kattığı güzelliklerin altını bütün cepheleriyle birlikte topyekün çizmek...

Zaman zaman dramatik canlandırma yöntemlerini de kullanacağımız bu yapımda hem mistik hem de görsel açıdan yüksek düzeyli bir sonuç ortaya koymayı, bütün dünya televizyonlarında rahatlıkla yayınlanabilecek kalitede bir çalışmaya imza atmayı hedefliyoruz."

Uzun yıllardan beri sinema, televizyon ve reklâmcılık sektöründe yer alan Eryılmaz, özellikle belgesel sinemacılık alanında uzmanlaşmış ve şimdiye kadar gerek yurt içi, gerekse yurt dışında bu alanda 13 ayrı ödül kazanmış bir sanatçı... Türkiye'nin doğal ve tarihsel güzelliklerine, yanı sıra da sanat dünyamızın önde gelen simâlarına adanmış "Türkiye'nin Dağları" (1987), "Panayırlar" (1991), "Köçekler" (1992), "Bedir: Sinemada Bir Dolunay/Aktör Tuncel Kurtiz'in Biyografisi" (1995), "Şems: Musîkimizde Bir Güneş"/Bekir Sıdkı Sezgin'in Biyografisi" (1996), "Darulülelhan'dan Konservatuar'a" (1999), "75 Yılda Türkiye'de Müzik" (1099) "Dünden Yarına Musîki İnsanlarımız: Kâni Karaca ve Necdet Yaşar" (2000), "Nâzım Hikmet Şarkıları" (2001) ve "O, Şafak Vaktinin Cihangiri: Cinuçen Tanrıkorur" (2002) gibi belgesel yapıtlarıyla yok olmaya ya da unutulmaya yüz tutmuş pek çok kültürel değerimizi kayıt altına almayı başaran yönetmen, kamera ardında yer aldığı bu çalışmaların yanı sıra, 2006 yılında, Nuri Bilge Ceylan'ın görsel-işitsel yetkinliğiyle dijital sinemada dünya çapında bir çığır olarak kabul edilen "İklimler" filminde de başrollerden birini üstlenmişti.

Eryılmaz, ayrıca 2008 yılında "Hazan Mevsimi" adlı ilk uzun metrajlı sinema filmini çekerek gösterime sunmuş, yerli ve yabancı sinemaseverler tarafından büyük bir beğeniyle karşılanan bu yapıt da Türk sinemasındaki yeni-gerçekçi akımın kalburüstü örnekleri arasındaki yerini kısa sürede almıştı.

Belgesel sinemadaki yetkinliğinin dışında titiz bir tarih araştırmacısı olarak da tanınan Eryılmaz, Çan Organizasyon ve Filmcilik Ltd adına gerçekleştireceği "İstanbul'da Bayram Sabahı"nda, güncel çekimlerin dışında, Türkiye kamuoyunun varlığından daha önce haberdar olmadığı pek çok özgün tarihsel belge ve bilgiye yer verecek. 60 dakika süreli, "HD video" formatında ve "stereo" olarak çekilecek bu yapıma destek veren bir çok tarihçi, edebiyat ve kültür insanının yanı sıra, konsept danışmanları arasında müzikolog Gönül Paçacı, görsel katkılarıyla senarist-yönetmen Nuri Bilge Ceylan ve sinema yazarı Ali Murat Güven de yer alıyor.

"İstanbul'da Bayram Sabahı", önümüzdeki Ramazan ve Kurban Bayramları'nda yapılacak saha çekimlerinin ardından tamamlanıp sonbaharda İstanbul'da düzenlenecek bir galayla izleyiciyle buluşacak. Filmin, yabancı ülkelerdeki muhtelif gösterimler için Türkçe dışındaki bazı yaygın dillerde de seslendirilmesi planlanıyor.